Paragrafta Anlam Test 2

Yapay zekâ, günümüzde sağlık alanında teşhisi kolaylaştırmakta, ulaştırmada güvenliği artırmakta ve eğitimde kişisel öğrenme planları oluşturmaktadır. Bununla birlikte uzmanlar, yapay zekânın etik açıdan riskler barındırabileceğini de dile getirmektedir. Ancak bu teknoloji, doğru denetimle kullanıldığında insanlığa büyük faydalar sağlayabilecek potansiyele sahiptir.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Edebiyat ürünlerini kültür tarihinin deposu sayan anlayış üzerine düşünürken tarih ve edebiyat araştırmacılarının durumunu tartışmak gerekir. Aslında her iki yaratıcı çabanın da kazı alanı ortaktır ve edebî metnin sunduğu geçmişe ait bulgular üzerinde edebiyatçı da tarihçi de farklı yöntemlerle çalışarak ortak bir noktada buluşabilir. Ancak aralarında temel bir fark vardır. Edebiyatçının kazı çalışmaları, yönünü geleceğe de çevirebilirken tarihçinin bakışı geçmişle çerçevelenmiştir.

Bu parçaya göre edebiyat ve tarih araştırmacıları ile ilgili olarak;
I. Kaynakları ortak olsa da yaklaşım ve yöntemleri arasında belirgin farklılıklar vardır.
II. İnsan ve toplumun bugünü ve geleceğine dair genel çıkarımlarda bulunurlar.
III. Üzerinde çalıştıkları kültür malzemesini değiştirmeyi amaçlarlar.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İstanbul’un fethi, yalnızca Osmanlı tarihi açısından değil, dünya tarihi açısından da bir dönüm noktasıdır. Bu fetihle birlikte Orta Çağ kapanmış, Yeni Çağ başlamıştır. Aynı zamanda Osmanlı, hem ekonomik hem kültürel bakımdan güç kazanmıştır. Tarihçiler bu olayın yalnızca askerî değil, siyasi ve kültürel sonuçlar doğurduğunu belirtmektedir.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Sanat, en temelinde bir yansıma, bir kopyadır. Eser, sanatçının ruhunda biriktirdiği, süzdüğü, yoğurduğu, yani bir anlamda dönüştürdüğü yaşanmışlıkların somutlaşmış hâlidir. Ancak bu somutlaşma süreci, eserin kendi başına biricik ve özgün bir varlık kazanmasına engel olmaz. Tam aksine, sanatçı kendi iç dünyasından süzdüklerini dışarıya aktarırken, onları evrensel bir dille yeniden şekillendirir ve böylece her izleyici, okuyucu veya dinleyici, o eserde kendine dair bir şeyler bulur. Sanat eseri bu noktada sadece sanatçının bir yansıması olmakla kalmaz, aynı zamanda her bir bireyin kendi dünyasını keşfetmesine, anlamlandırmasına yardımcı olan bir ayna işlevi görür.

Bu parçadan yola çıkarak sanat eseri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Günümüz toplumunda, özellikle sosyal medyanın yükselişiyle birlikte, bireylerin kendi yaşamlarını dış dünyaya sergileme biçimi köklü bir değişime uğradı. Bir zamanlar özel olan anlar, artık başkaları tarafından beğenilmek, yorumlanmak ve paylaşılmak üzere dijital bir sahneye taşınıyor. Bu durum, bireyin kendi kimliğini kurgularken başkalarının onayına daha fazla ihtiyaç duymasına neden oluyor. Ancak bu sürekli onay arayışı, kişiyi gerçek benliğinden uzaklaştırabilir. Çünkü bu yeni dijital kimlik, çoğu zaman kusursuzlaştırılmış, filtrelenmiş ve dışarıdan gelen beklentilere göre şekillendirilmiş bir versiyondur. Bu yapaylık, kişinin içsel tatmin duygusunu zedeleyerek kalıcı bir mutluluk yerine anlık ve geçici hazlar peşinde koşmasına yol açıyor.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Bilim kurgu filmleri, geleceğe dair teknolojik tahminleriyle sık sık gerçekliğe ilham kaynağı olmuştur. Örneğin, 1968 yapımı "2001: Bir Uzay Destanı" filmindeki görüntülü konuşma cihazları ve tablet benzeri aletler, günümüzdeki akıllı telefon ve tabletlerin adeta bir ön gösterimi gibidir. Benzer şekilde, "Azınlık Raporu" filminde gördüğümüz hareketle kontrol edilen arayüzler, bugün birçok teknoloji firması tarafından geliştirilmekte olan bir gerçekliktir. Bu durum, sanatın ve hayal gücünün sadece bir eğlence aracı olmadığını, aynı zamanda insanlığın geleceğini şekillendirebilecek bir vizyon kaynağı olduğunu gösteriyor. Filmlerdeki bu "kurgu" unsurları, bilim insanlarını ve mühendisleri imkânsız gibi görüneni mümkün kılmaya teşvik etmektedir.

Bu parçada sözü edilen filmlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Binaların şehir siluetine kazandırdığı estetik ve fonksiyonel kimlik, sadece mimari bir başarı değil, aynı zamanda toplumun kültürel ve ekonomik durumunun da bir yansımasıdır. Bir şehrin mimarisi, onun geçmişiyle olan bağını gösterirken aynı zamanda geleceğe dair de ipuçları sunar. Örneğin, tarihi yapıların korunduğu ve modern mimariyle dengeli bir şekilde birleştirildiği şehirler, kültürel mirasa verdikleri önemi ortaya koyar. Öte yandan, sadece modern ve gösterişli binalardan oluşan bir şehir, gelişmişlik algısını yaratmaya çalışsa da, bu durum bazen kimliksiz bir kentleşmeye de işaret edebilir. Bu bağlamda, bir şehrin mimarisi sadece estetik bir kaygıdan ibaret değildir; o, aynı zamanda o şehrin ruhunu ve yaşayanlarının değerlerini de fısıldar.

Bu parçanın yazarına göre, bir şehrin mimarisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? 

İklim değişikliğinin en önemli nedenlerinden biri fosil yakıtların yoğun şekilde kullanılmasıdır. Ayrıca ormanların yok edilmesi, karbon dengesini bozmakta ve küresel ısınmayı hızlandırmaktadır. Plastik atıkların denizlere karışması ise ekosistemi tehdit ederek deniz canlılarını olumsuz etkilemektedir. Uzmanlara göre, bu sorunların çözümü için yenilenebilir enerjiye yönelmek şarttır.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçanın yazarının düşüncesini destekleyen bir örnek değildir?

Doğa, şüphesiz en büyük öğretmendir. Onun döngüsü, bize yaşamın ve ölümün, yenilenmenin ve değişimin en temel derslerini sunar. Kışın cansız gibi görünen bir ağacın, baharda yeniden filizlenmesi; bir yaprağın sararıp toprağa karışması ve toprağa karışan bu yaprağın yeni bir yaşamın tohumuna can vermesi... Tüm bu süreçler, evrenin sonsuz bir devinim içinde olduğunu ve hiçbir şeyin gerçekten yok olmadığını anlatır. İnsan, bu döngüleri gözlemleyerek hayatındaki kayıplara karşı daha dirençli olmayı, zorlukların ardından gelen yeniden doğuşa inanmayı ve değişimi bir tehdit olarak değil, bir fırsat olarak görmeyi öğrenebilir. Bu nedenle doğayla kurulan her bağ, aslında insanın kendi iç dünyasıyla kurduğu bir bağdır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Dengeli beslenme, insan sağlığı için hayati bir öneme sahiptir. Yeterli miktarda vitamin, protein ve mineral almayan bireyler, hastalıklara daha açık hâle gelir. Uzmanlara göre, sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyen bireylerin hem fiziksel hem zihinsel performansları artmaktadır. Ayrıca sağlıklı beslenmenin uzun vadede yaşam kalitesini yükselttiği belirtilmektedir.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sanat, yalnızca güzel olanı yansıtmakla kalmaz, aynı zamanda toplumun aynası işlevi de görür. Bir ressamın tuvaline aktardığı renkler, bir şairin dizelerine sığdırdığı kelimeler ya da bir bestecinin notalarına işlediği ezgiler, o dönemin toplumsal sorunlarını, umutlarını ve hayal kırıklıklarını yansıtır. Sanatçı, içinde yaşadığı toplumun nabzını tutarak, bazen eleştirerek bazen de yücelterek, insanlara kendi gerçekliklerini farklı bir perspektiften sunar. Bu nedenle sanat tarihi, aslında bir toplumun düşünce tarihidir. Sanat eseri, zamanın ötesine geçerek o döneme ait kültürel, sosyal ve politik iklimi gelecek nesillere aktaran bir belgedir.

Bu parçada sanat ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Anılarımız, zihnimizde oluşan rastgele görüntülerden ibaret değildir. Onlar, beynimizin özenle seçtiği ve anlamlandırdığı parçacıklardır. Her anıyı, belirli bir duyguyla, mekânla veya kokuyla ilişkilendiririz. Bu ilişkilendirme, anının belleğimizde daha kalıcı olmasını sağlar. Ancak bir anının yeniden hatırlanması, onun olduğu gibi tekrar yaşanması anlamına gelmez. Zira hatırlama eylemi, her seferinde o anıyı günümüzdeki duygu ve bilgi birikimimizle yeniden inşa eder. Bu yüzden bir anı, zamanla ilk halinden farklı bir hale bürünebilir, bazı detayları silinip yeni anlamlar kazanabilir. Bu durum, belleğin pasif bir depo değil, aksine sürekli çalışan ve yaratıcı bir süreç olduğunu gösterir.

Bu parçadan hareketle bellekle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?