Sözcükte Anlam Test 5

Soru 1

Toplumsal yaşamda karşılaştığımız olayları yorumlarken, bazen derinlemesine düşünmeden, sadece dış görünüşe aldanabiliriz. Ancak unutulmamalıdır ki, görünenin ardında her zaman daha fazlası gizlidir. Bu durum, atasözleri ve deyimlerle de sıkça vurgulanır.

Aşağıdaki atasözlerinden hangisi, bir olayın dış görünüşüyle gerçekliği arasındaki farkı vurgulamaktadır?

A) Ağaç yaşken eğilir. B) Her sakaldan bir tel çekseler, kelin sakalı kalmaz. C) Davulun sesi uzaktan hoş gelir. D) Ateş düştüğü yeri yakar. E) Gülme komşuna, gelir başına.

Soru 2

Türkçede kelimeler, cümle içinde farklı anlamlar kazanabilir. Bu anlamlar, kelimenin kullanıldığı bağlama göre değişir ve anlatıma zenginlik katar. Özellikle fiiller, bu konuda oldukça esnektir. Yaz tatilinde sahilde yürürken, denizin o eşsiz kokusu içimi ferahlattı.

Yukarıdaki cümlede altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

A) Huzur ve sakinlik vermek. B) Daha serin hale getirmek. C) Rahatlatmak, sıkıntıyı gidermek. D) Canlandırmak, dinçleştirmek. E) Temizlemek, arındırmak.

Soru 3

İnsanların karakter özellikleri, davranışlarına ve çevresiyle olan ilişkilerine doğrudan yansır. Bazı insanlar için "sıcakkanlı" derken, bazılarının "soğuk" olduğu düşünülür. Bu tür nitelemeler, genellikle mecaz anlam içerir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "soğuk" sözcüğü, gerçek anlamının dışında kullanılmıştır?

A) Yeni tanıştığımız komşular, bize oldukça soğuk davrandı. B) Kış mevsiminde hava o kadar soğuktu ki dışarı çıkmak istemedik. C) Sabah içtiğim soğuk su, boğazımı ağrıttı. D) Derin dondurucudan çıkan etler hala soğuktu. E) Dağların zirveleri, yılın büyük bir bölümünde soğuk kalır.

Soru 4

Türkçede bazı kavramlar, tek bir kelimeyle değil, birden fazla kelimeyle ifade edilerek anlatımın gücü artırılır. Bu durum, genellikle dolaylama yoluyla yapılır ve anlatıma akıcılık katar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "dolaylama" yapılmıştır?

A) Şair, en güzel şiirlerini çocukluk aşkına yazmıştır. B) File bekçisi, maç boyunca harika kurtarışlar yaptı. C) Gelecek yıl üniversiteye başlayacağı için çok heyecanlıydı. D) Kitap okumayı seven herkesin kütüphanesinde bulunmalı. E) Yaşlı adam, gün batımını seyretmek için parka gitmişti.

Soru 5

Deyimler, dilimizin zenginliğini gösteren önemli unsurlardandır. Genellikle birden çok kelimeden oluşur ve kendi özel anlamlarını taşır. Ancak bazı durumlarda, deyimlerin anlamları yanlış anlaşılabilir veya hatalı kullanılabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılan deyim, cümlenin anlamına uygun değildir?

A) Söylediklerine bakılırsa, bugünlerde etekleri zil çalıyor olmalı. (Çok sevinmek) B) İşler istediği gibi gitmeyince, aniden küplere bindi. (Çok öfkelenmek) C) O kadar çok çalıştık ki, sonunda dizlerimizin bağı çözüldü. (Çok yorulmak) D) Toplantıdaki gergin atmosferi görünce, hemen ağzını bıçak açmadı. (Konuşmak istememek) E) Sınav sonuçları açıklandığında, eli ayağına dolaştı. (Şaşkınlıktan ne yapacağını bilememek)

Soru 6

Sözcükler, kullanıldıkları cümledeki bağlama göre farklı anlamlar kazanabilir. Bu durum, özellikle mecaz anlamın oluşmasında etkili olur. Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak yeni bir anlam kazanması, anlatıma derinlik katar. "Olayların ciddiyetini anlayınca, yüzündeki maske düştü.

Yukarıdaki cümlede altı çizili sözcükle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tiyatroda kullanılan bir yüz örtüsü. B) Koruyucu amaçla kullanılan araç. C) Eğlence amaçlı takılan aksesuar. D) Soyut bir kavramı somutlaştıran nesne. E) Gerçek kimliğini gizleyen yapay tavır.

Soru 7

Türkçede seslerin taklit edilmesiyle oluşan kelimeler yansıma olarak adlandırılır. Bu kelimeler, dilin doğallığını ve anlatım gücünü artırır. Ancak her ses taklidi gibi duran kelime yansıma olmayabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma sözcük yoktur?

A) Pencereye vuran yağmur damlalarının tıkırtısı beni uyandırdı. B) Derenin şırıl şırıl akan sesi, içime huzur doldurdu. C) Horozun sabah ezanı gibi ötüşü, köyde herkesi uyandırmıştı. D) Köpek, sahibini görünce sevinçle havladı. E) Odunlar sobada çatır çatır yanıyordu.

Soru 8

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nitel anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?

A) Masanın ağırlığı, tek başına taşımasını zorlaştırıyordu. B) Derin bir kuyuya düşmekten son anda kurtuldu. C) Okulun bahçesi, oldukça büyük bir alana yayılıyordu. D) Geniş bir araziye sahip olmak, en büyük hayaliydi. E) Uzun bir yolculuğun ardından köye ulaştık.

Soru 9

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sesteş bir sözcük yoktur?

A) Baharda açan güller, bahçeyi mis kokularla doldurdu. B) Rüzgarın etkisiyle dallar kırıldı. C) Pikniğe giderken yanımıza çay ve simit aldık. D) Yeni aldığı binayı görmek için sabırsızlanıyordu. E) Arkadaşımın yüzünde kocaman bir gülümseme vardı.

Soru 10

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kitap" sözcüğü özel anlamda kullanılmıştır?

A) Kitap, insanın düşünce dünyasını zenginleştiren bir araçtır. B) Okuduğum bu kitap, bana yeni ufuklar açtı. C) Günümüz gençliği yeterince kitap okumuyor. D) Kitap okuma alışkanlığı, bireyin gelişiminde önemlidir. E) Kitaplar, bilgi hazinesidir.

Soru 11

Olayın iç yüzünü anlamak için çok çabaladı ama bir türlü ipe un serdiğini kavrayamadı.

Yukarıdaki cümlesinde altı çizili deyimin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bir işi yapmaktan kaçınmak için bahaneler uydurmak. B) Bir konuda yalan söylemek. C) Bir işi ağırdan almak, tembellik etmek. D) Birine karşı kaba davranmak. E) Bir sırrı başkalarına açıklamak.

Soru 12

Türkçede bazı kelimeler, farklı alanlarda terim olarak kullanılabilir. Bu durum, kelimenin temel anlamından uzaklaşmadan, belirli bir alana özgü bir kavramı ifade etmesiyle gerçekleşir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "perde" sözcüğü terim anlamıyla kullanılmıştır?

A) Perdenin arkasında ne olduğunu merak ediyorduk. B) Gözümdeki perde kalkınca, gerçekleri daha net görmeye başladım. C) Güneşin zararlı ışınlarından korunmak için arabanın camlarına perde çektik. D) Tiyatro oyununun son perdesi büyük alkış aldı. E) Yeni taşındığımız evin tüm camlarına perde taktırdık.

Soru 13

Aşağıdaki dizelerin hangisinde kişileştirme yapılmamıştır?

A) Rüzgâr, saçlarını okşarken, hüzünlü bir şarkı fısıldıyordu. B) Ay, geceleyin gökyüzünde yalnız başına, düşünceli düşünceli ilerliyordu. C) Ağaçlar, sonbaharın gelişiyle yapraklarını hüzünle döktü. D) Taşlar, yıllarca aynı yerde durmaktan sıkılmış, dile gelmişti. E) Güneş, sıcak gülümsemesiyle tüm canlıları selamlıyordu.

Soru 14

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüklerin eş anlamlısı bir arada kullanılmıştır?

A) O, her zaman dürüst ve doğru bir insandı. B) Geleneksel elbisesiyle düğüne katıldı. C) Derin bir kederle odasına çekildi. D) Hastanın kalp atışları hızlandı. E) Baharın gelişiyle çiçekler açtı.

Soru 15

Yaşlı adam, merdivenleri ağır ağır çıkıyordu.

Yukarıdaki cümlede cümlesinde ikilemenin anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yansıma sözcüklerden oluşmuştur. B) Zıt anlamlı sözcüklerden oluşmuştur. C) Aynı sözcüğün tekrarıyla oluşmuştur. D) Biri anlamlı, biri anlamsız sözcüklerden oluşmuştur. E) Yakın anlamlı sözcüklerden oluşmuştur.

Soru 16

Çocuk, yaramazlık yaptığı için öğretmeninden sert bir uyarı aldı.

Yukarıdaki cümlede altı çizili sözcükle anlatılmak istenen aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı bir anlamda kullanılmıştır?

A) Kışın yağan sert kar, yolları kapattı. B) Sert kayalar, dağcının tırmanışını zorlaştırdı. C) Öğretmenin sert tavrı, öğrencileri sessizleştirdi. D) Sert bir cisimle kafasına vurmuşlardı. E) Sert tahtalar, sandalyeyi rahatsız ediyordu.

Soru 17

"Kapı" sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

A) Evimizin kapısı sabaha kadar açık kalmıştı. B) Yeni bir iş bulmak, ona yeni bir ekmek kapısı açtı. C) Komşular, her gün evlerinin kapısının önünü temizlerdi. D) Kapı zili çalınca kimin geldiğini merak ettik. E) Rüzgar, açık kalan kapıyı hızla çarptı.

Soru 18

Duyuların birbirine aktarılması, yani bir duyuya ait özelliğin başka bir duyu aracılığıyla ifade edilmesi, Türkçede sıkça kullanılan bir mecaz oluşturma yoludur. Bu durum, anlatıma zenginlik ve derinlik katar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde duyular arası aktarım yapılmıştır?

A) Güneşin batışıyla gökyüzü kızıl renklere büründü. B) Acı bir kahve, sabah uykumu açmaya yetti. C) Yeni çıkan kitap, okuyucular tarafından çok beğenildi. D) Rüzgarın hışırtısı, yaprakları dans ettiriyordu. E) Tatlı bir uyku çekerek tüm yorgunluğunu attı.